About my blog

FOCUS Centre on Educational Expertise at TU Delft opens a Teacher Lounge to share, inspire and exchange news on teaching trends, methodologies, best practices and, and ........

Posted in July 2012

Examencommissie in the Spotlight

 

Met de vakantie voor de deur heb ik de ambitie om mij te verdiepen in relevante achtergronden. Wellicht dat u dat ook heeft. Daarom breng ik nogmaals de handreiking "Examencommissie in the Spotlight" even onder uw aandacht.

De handreiking geeft een denkkader over bevordering van deskundigheid in examencommissies en een beschouwing over de onafhankelijkheid van examencommissies.

Wellicht goed om onder het genot van een glaasje te filosoferen over de positie van de Examencommissie binnen de faculteit. Wie weet wilt u uw visie op het geheel delen op dit blog na de vakantie. Maar voor nu veel leesplezier en een fijne vakantie toegewenst!!

Renate Klaassen

 

 

Compensatoir toetsen ter bevordering van studiesucces

 

In het adviesrapport
‘Koersen op Studiesucces’ geeft de Werkgroep Didactiek een aantal adviezen op
het gebied van toetsing. Eén daarvan is compensatoir toetsen, het advies
hierover luidt:

      
binnen een module wordt
compensatie mogelijk

      
tussen modules wordt compensatie
niet wenselijk geacht

      
de examencommissie vult de wijze
van compensatie in (bijvoorbeeld het stellen van een minimum aan een cijfer dat
gecompenseerd mag worden)

In reacties op de term
‘compensatoir toetsen’ wordt vaak gesproken over een mogelijke, dan wel
vermeend zekere, achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs, zoals
hier
door de LSVb.

 

Compensatoir toetsen mag
dan een heet hangijzer in Delft zijn, in bijvoorbeeld Zürich is het volledig
geaccepteerd.

 

Op 18 en 19 juni bracht
een delegatie van de TU Delft een bezoek aan ETH Zürich om te proberen te
achterhalen hoe het komt dat deze universiteit zo hoog scoort op studiesucces.
Gemiddeld doen ETH-studenten 5,5 jaar over een opleiding van officieel 4,5 jaar
(BSc + MSc) en dan volgt een groot deel van hen ook nog een stage waarvoor geen
ruimte is gereserveerd in het curriculum. Collega Toine Andernach en ikzelf
vertegenwoordigden OC Focus tijdens dit bezoek en wij waren met name
geïnteresseerd in de vraag of en zo ja hoe ETH Zürich toetsing inzet om
studiesucces te beïnvloeden.  

 

Wat bleek? In Zürich is
compensatoir toetsen de norm en wel op een manier die veel verder voert dan in
Delft wordt geadviseerd. Bij ETH Zürich werkt het als volgt:

·        
Tentamens van kernvakken (d.w.z.
geen vaardigheden en projecten) worden gegroepeerd tot een tentamenblok.

·        
Een tentamenblok bestaat uit
minimaal 2 tentamens. In de bachelor is er geen maximum aan het aantal
tentamens in een blok, in overige jaren is het maximum 20 EC.

·        
Het gemiddelde cijfer voor het
blok moet minimaal een 4 zijn op een zespuntsschaal (dat is dus een 6,7 op een
tienpuntsschaal).

·        
Aan cijfers van afzonderlijke
tentamens wordt geen minimumeis gesteld.

·        
Aan ieder tentamen wordt een
wegingsfactor toegekend gerelateerd aan het aantal EC.

·        
Studenten slagen of zakken voor
het blok als geheel. Wanneer zij zakken, moeten zij alle tentamens van het hele
blok opnieuw doen, niet enkel de tentamens waarvoor zij gezakt zijn.

 

In hoeverre dit het
studiesucces beïnvloedt is uiteraard moeilijk te zeggen, er zijn immers nog
zoveel andere factoren die een rol spelen. De kwaliteit lijkt er echter niet onder
te lijden. ETH Zürich prijkt in de hoogste regionen van alle university
rankings.

 

Het duurde een tijdje voor
we het concept van de tentamenblokken doorhadden. Komt dat misschien doordat
het idee van compensatoir toetsen tegenintuïtief is zoals Janke Cohen Schotanus
stelt? Cohen Schotanus is hoogleraar onderzoek van onderwijs in de medische
wetenschap en stelde in haar oratie:

 

De meest effectieve
rendementsverhogende maatregelen zijn niet duur, maar ook tegenintuïtief. En
daarom hebben docenten en bestuurders er vaak moeite mee, ook al zijn de
maatregelen bewezen effectief. Een voldoende op het ene vak compenseren met een
hoger cijfer op een ander tentamen zorgt bijvoorbeeld dat studenten sneller
slagen en levert op lange termijn geen kennisachterstand op. Maar docenten
hebben die compensatie liever niet”, illustreert Cohen-Schotanus. “Het is
daarom voor de kwaliteit van onderwijs van belang dat de komende jaren ook
gewerkt wordt aan de grenzen van het intuïtieve weten.”
www.studiesuccesho.nl

 

Meer weten? Reserveer
alvast 30 oktober tussen 13.00 en 16.00 in je agenda voor een themamiddag over
compensatoir toetsen met Janke Cohen Schotanus.

 

Margie Grob, OC Focus

 

 

Studiesucces – de vrijblijvendheid voorbij terugblik VSNU Symposium

 

Op woensdag
13 juni organiseerde de VSNU het symposium
‘Studiesucces, de vrijblijvendheid voorbij’. De toon is duidelijk en niet onbekend – de
rendementen moeten omhoog. We worden getrakteerd op verschillende statistieken
en zo in het gezelschap van onze peers en collega’s bungelen wij als TU Delft
overal duidelijk onderaan. De technische universiteiten hebben het zwaar wordt
meerdere malen geconstateerd. De urgentie is glashelder.

 

Sijbolt Noorda, voorzitter van de VSNU, heeft een duidelijk doel voor ogen. ‘Wij moeten
scherp en geactiveerd blijven, zo niet, dan vallen we in een gewenningsmodus en
dan mogen we toch zeker niet verbaasd zijn wanneer onze deelnemers dit ook
doen?’ Van elkaar leren en elkaar scherp houden dus. Het belooft een leerzame
en activerende dag te worden.

Verschillende
onderwijsveranderingsparadigma’s passeren de revue die de huidige onderwijs
paradigma’s over studiesucces in context plaatsen
. Henk Schmidt, rector magnificus EUR, beschrijft de verbetering die we in de jaren 80 op
persoonlijk niveau zochten. ‘Meer aandacht voor de didactische en pedagogische
ontwikkeling en het gebruik van multimedia voor de docent en de focus op
studievaardigheden bij de student.’ Gedurende de jaren 90 richten we ons op de
structuur van curricula. Geen concurrerende vakken meer, de studeerbaarheid
moest omhoog. Klinkt bekend?

Anno 2010 is
de focus op Nominaal is Normaal (Eur). Geen herkansingen meer voor de student, tenzij
potentie tot slagen is aangetoond. En om de studeerbaarheid te verhogen
compensatoir toetsen.

De keynote
van dit symposium, verzorgd door
Johan Jeuring (UU), legt de focus op excellent docentschap in de vorm van Teaching Fellowships.
Positieve effecten op studiesucces liggen voornamelijk in de docent-student
relatie. Het leren moet meer door de ogen van de student bekeken worden om dit te
optimaliseren. Toetsing, het sturen van het gedrag van studenten, en feedback,
op tijd, inhoudelijk en met nut voor vervolg, worden benadrukt. Daarnaast
speelt vooral onderzoek naar het effect van onderwijs een belangrijke rol bij
het koersen op studiesucces.

Tijdens de
workshoprondes is het onze beurt en delen we de plannen om ICT een structurele
plek te geven in ons onderwijs aan de TU Delft. Op zoek naar nieuwe werkwijzen
van docenten, meer studieverantwoordelijkheid voor studenten, en effectief
gebruik maken van de contacttijd, proberen wij invulling te geven aan de
aanbevelingen van de werkgroep didactiek met behulp van de tender
‘Blended learning’. Het doel is ICT in te zetten voor activerend onderwijs
en inmiddels hebben we het eerste werkpakket opgeleverd;
de reference guide, om docenten te ondersteunen bij de afweging op welke
wijze ICTO effectief kan worden ingezet. Neem af en toe een kijkje, het is een
levend document! De zaal is enthousiast over onze plannen en delen de
uitdagingen waar we voor staan. Een inspirerende bijeenkomst waarin we elkaar
scherp houden, passend bij de opdracht van de dag.

Suzanne Schut

Onderwijsadviseur TBM 

Examencommissie training: Step into the Present Examenregels en studentgedrag

11 September 2012 12.00-15.00
Spreker: Janke Cohen Schotanus, Hoogleraar onderzoek van medisch onderwijs UMCG

Als Examencommissie bent u verantwoordelijk voor het vaststellen van de Regels en Richtlijnen van de Examencommissie (RRvE).  Deze regels worden ieder jaar centraal aangeleverd, echter iedere examencommissie kan/mag bijstellingen doen ten behoeve van efficiënte logistiek op de faculteit. Belangrijker is dat de examencommissie als onafhankelijk orgaan  de regels en richtlijnen ook kunnen  aanpassen en afstemmen op het facultaire toetsbeleid.  Tevens kan zij pro-actief een voorstel doen voor wijzigingen in de centraal aangeleverde RRvE.

Waarom zijn regels en richtlijnen nu eigenlijk belangrijk? Door de inrichting van het toetsproces (vastgelegd in de regels en richtlijnen) kan men invloed uitoefenen op het studiegedrag van studenten.  Dat is bevorderlijk voor de kwaliteit van de opleiding en wellicht ook voor het studiesucces van de student.  Reden genoeg om je als examencommissie te verdiepen in het effect van de regels en richtlijnen op het leerproces en als onafhankelijke, pro-actieve commissie meer vingers aan de pols te houden.

Bent u geinteresseerd geraakt kom dan op 11 September naar onze Examencommissie training: Step into the Present Examenregels en Studentgedrag.

U kunt zich hier aanmelden.

Examencommissie training 14 juni 2012 Onafhankelijkheid van de Examencommissie: wat betekent dat voor U?

Op 14 juni was er weer een Examencommissiebijeenkomst, geleid door Gerard van de Watering, toetsdeskundige van de TUE. De bijeenkomst was gewijd aan de rol van de examencommissie bij de accreditatie. Interessant voor de deelnemers, met name omdat op 29 juni een interne thematische toets-audit heeft plaatsgevonden, waar gekeken is in hoeverre faculteiten zijn voorbereid op de opleidingsaccreditatie en of zij voldoende kunnen aantonen of aan standaard 3 (kwaliteit van toetsing) van het NVAO-kader wordt voldaan.

Waarom zou u dat als docent willen weten? De examencommissie heeft een onafhankelijkere rol gekregen in het onderwijssysteem. Formeel is de examinator (ook wel docent) tijdens de afname en bij het maken van de toets in dienst van de examencommissie en zal dus verantwoording over de kwaliteit van de toets af moeten leggen aan de examencommissie.

Maar hoe houdt de examencommissie de vinger aan de pols?

Bij 3ME is men gestart met docenten ad-random uit te nodigen om over de kwaliteit van de toetsing in hun vak te komen praten. Bij Bouwkunde worden alle tentamens nagekeken door een toetsdeskundige van de vakgroep. Bij TBM kijken ze naar de slagingspercentages en vragen de docent te komen uitleggen wat er aan de hand is als er keer op keer blijkt dat de slagingspercentages te laag of te hoog zijn.

Vragen die in dit soort gesprekken op tafel komen zijn:
•    Wat is de afstemming van leerdoelen, werkvormen en toetsing in het vak?
•    Wat is de validiteit, betrouwbaarheid en transparantie van de toets?

Wat zegt u als docent in zo’n geval? “Ik heb al jaren ervaring, dat zit wel goed?”  Helaas is dat niet het antwoord wat een accreditatiecommissie wil horen en de examencommissies ook niet.
Werk aan de winkel dus voor docenten, voor examencommissies, voor de onderwijsondersteuning want O&S is medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs en de vakgroep want de hoogleraar blijft verantwoordelijk voor de inhoud van het onderwijs.

Een hele uitdaging zo blijkt.

© 2011 TU Delft