About my blog

FOCUS Centre on Educational Expertise at TU Delft opens a Teacher Lounge to share, inspire and exchange news on teaching trends, methodologies, best practices and, and ........

Posts in category Conferenties

Harvard SEAS

Harvard engineering department has been established  in 2007.  Prior to establishment discussion about the organisation and the programme took shape. Its’ departure point in establishing an engineering programme for 21st century learning were:

  • Developing leaders of the world
  • Team-based innovation at the core
  • Solving engineering problems from a multidisciplinary perspective
  • And creating added value to solve the worlds’ (societal) problems by means of technological innovation

Harvard took a thorough approach. It was not only the programme which had to have breath, a liberal arts approach, but also a new take on its’ organization. So Harvard SEAS does not have departments or units. It has 1 or 2 weekly staff meetings with 80 staff members present to maximize communication between all faculty. One person or a team of faculty teaches courses for maximally 3 years, after which the course is switched to another faculty member.  Research is left to the interest of the faculty members, as long as it is cutting edge and yielding valuable results for the organization and beyond.

SEAS has around 1x students, of which one third is woman.  A major achievement in engineering. The programme has depth, breadth, fundamental engineering but grounded in liberal arts within a major research oriented university.

In the bachelor there is a strong focus on learning by doing, instructional lab. Each student does at least one research and ¾th of the programme is focused on design. Design is focused on solving world problems, where technology is the key to solutions, technology however is not enough, so thematic courses include societal, legal and governance and health perspectives, to be able to understand a problem more deeply.  Therefore , the faculty works together with other departments.

Concentration 1/3 woman, biggest amount in engineering  schools. Depth, breadth, fundamental engineering, grounding in liberal arts, within a major research oriented university. Learning by doing, instructional lab is interesting. Each of them does ¾ design experience and at least one research.  Focused on solving world problems, technology key to solutions, but it cannot be done with technology alone, societal, legal,, governance, health understanding needed to  realise these solutions.  They work together with all the other departments.  Teaching the highest priority, teaching areas, science of teaching, hands on design in the curriculum, flipping the classroom, peer review etc.

So innovating engineering education is a total package from organisational structure, to classrooms and education.  It is an invitation to have a team, which can create the whole package, not just the specialised sub-parts on the basis of individual approaches to teaching and learning.

CDIO: Erik Mazur changing assessment for 21st cent. learning

r. Grunninger an American psychologist once said: “What you remember 5 years after graduation, can be taught in 5 minutes”.  In other words what do we actually learn in University and how can we realize better learning in University.

Students’  learning is driven by the assessment. Assessment  in modern society is;

  • Outmoded and still focused on memorization .
  • Geared to ranking and classifying. (e.g. CITO).
  • Provides students with inauthentic problems

We teach our students problem solving skills, but if you do not get an appropriate problem to practice these skills, what to do.  But first lets’  look a moment at inauthentic problems:

A problem is an obstacle for which you want a solution and you already know the outcome. e.g.:

  • A shopkeeper doesn’t have enough clientele – to make more money
  • A patient comes into the hospital on a stretcher –  to make the patient healthy again
  • A family needs more living space –  to rebuilt the house/ or buy a new one

The problems which are offered in engineering education are of a different kind. You know the problem, you know what you have to do, but you don’t know the outcome.  e.g.

  • You have to check with FBD if the table presented is stable enough
  • What is the velocitiy of the car, when you hit the fence.

These are not authentic problems, according to Mazur.  Our ways of testing are completely contrary to creativity and failure, and completely incompatible with real problem solving.

To realize relevant assessment we have to create relevant context, real life situations with real problems, in which using different strategies to come to a solution is the key to learning.

It means we have to look how we work on problems in the real world.  What do we do at work. We have a problem, find all the information we can, create a team and discuss in a team what the possible ways to a solution is. Successively we decide which of them is going to be implemented.

How do you do this in a educatonial setting where people have to be assessed on the knowledge achievement.  Mazur nicely showed in a workshop that team-based assessment may be a way to learning.  He uses  mc tests on concepts within a team. What you do  is: you present a question that has to be answered individually by the student (50% of the mark), than you sit in a team. The team does the same set of questions, but know they have time to discuss the right outcome.  One person in the team should give the answer for the whole team. You can answer 3 times, but each time you are wrong your team get substraction points. (this is another 50% of the mark). You don’t want  to let your team down, you don’t want to be stupid either. Social pressure really makes you work on the problem and it is representative of real world problem solving. The results is that self efficacy,  self directed learning, team skills, problem solving skills and ownership of the learning do significantly go up.

Would you like to learn more visit Mazur.harvard.edu.








Why change should be the status quo in curricular change

One should not return to the status quo after having changed the curriculum. Curriculum change should be an ongoing process in which continuous  (peer) learning and informal leadership are core elements to success.

In a workshop by Pernilla Anderson DTU from Denmark at the CDIO conference at MIT/Harvard,  we as a group were challenged to think about; Why so many change implementations fail at the level of student learning.   A number of obstacles obviously interfered in achieving the curriculum change goals.  To name a few, which are most likely familiar to you all.

The physical learning environment doesn’t allow for true engagement with peer learners. Think of lecture halls. Putting constraints on what can be achieved in active learning.

The students’  attitude being resistant to change and new ways of learning. They have been drilled to study in a certain way in secondary school and have to unlearn the way they learned to have a new experience.  They are not really motivated as long as they pass the test, so why make such an effort.

The working conditions of the teachers are unfavourable to implementation of change. They do not get enough time/money and/reward to actually realize a change.

The culture of accountability is an obstacle for any trial and error experiments and/or failure rates of students. The result is that both teachers and students stay on the safe side. Teacher not to be held accountable for the students failure. Students’  for their own failure to adapt to a new learning environment and achieve the best results they can.

These are just some of the key obstacles mentioned. Did you notice anything in particular?

Yes, the teacher is not mentioned as being an obstacle to change.  So in a teacher training workshop looking at the problem will bring about solving one problem and waiting for the next problem to arise a day, a week, or year later.

It is also we as teachers who need to look at ourselves, what inhibits us to see the optimal learning environment as one we can grow on, create and realize new things that will inspire us and our students. And yes we will need support from the management to learn by trial and error, get the benefit of the doubt after bad evaluations. Preferably we share our endeavours by team or co teaching such that we can reflect and learn in the process and get a culture of quality learning and continuous change as a normal status quo.




The new “good” student is an Innovator

Today I was at the CDIO conference and the most inspirational talk by far was the keynote from Tony Wagner, who conveniently sold a few books after the session, also to me 😉

So what did he talk about which was so inspirational most people bought the book. He spoke about what the 21st century student should learn. As he pointed out times are changing. 20% of the students who got an MBA do not have a job, and another 52% works below the capacity level expected of an MBA, with an average debt of 47.000 us dollars. In these circumstances it is a serious issue to find out what is needed to actually find a job.

It also implies our institutions fail to prepare the students for the challenges they have to face in life. We are no longer educating for a career or a number of smaller careers, but we should be preparing our students to be able to create opportunities.

Tony interviewed a number of different stakeholders and came up with a list of skills that each and every student in the 21st century should acquire to be able to survive.

These 7 survival skills are:

  1. Critical thinking skills : being able to ask and formulate the right questions
  2. Collaboration skills: teamwork, deeply understand differences, empathy. Team is Led by peers (not by leaders).
  3. Agility and adaptability skills
  4. Initiative and entrepreneurial skills
  5. Effective oral written communication skills (knowing how to think coherently/write with voice being true or authentic, argue persuasively, with passion and perspective)
  6. Access and information analysis skills
  7. Curiosity and imagination skills

But even these survival skills are not enough. A company wants more;  they want people who are able to create added value to their organisations. More specifically, the market seeks creative problem solvers, implemental innovators, who bring new possibilities to life. Now how would you achieve these objectives in an institution of learning.

Tony asked the successful students who was their most inspirational teacher, who left the biggest stamp on their life. Who created added value for these successful students. And guess what non of these teachers had tenure. They tended to be outliers in their institution and they were able to surprise and disturb the learner. But they were very common in their profiles as outliers, across institutions.

So what did they focus on when teaching students? They focused on:

  • Doing innovation in teamwork/accountable teamwork
  • Exploring the margins of a discipline, where the innovations are likely to be found
  • Interdisciplinary in their approach to learning and innovating teaching
  • Creation as the essence,  not consuming
  •  Trial and error and encouraging students to make/allow for mistakes.
  •  And finally  stimulating intrinsic motivation of students of wanting to make a difference in the world.

But it’s not just the teacher whom prepares students for the 21st century it is also the parents whom allow their children to explore and play, without stuffing them with all kinds of ready to play toys. By allowing their children to find out about their passions and encouraging them to pursue what they are passionate about.

In the end it is these key parameters that should help us to rebuilt education to prepare our students for the 21st century and become the innovators who can make a difference.

Institutions should thus incorporate collaborative learning, freedom to play and explore, have students built up showcase of digital portfolios to demonstrate what they are really proud of having achieved in terms of the 7 survival skills and beyond and integrate these activities in capstone courses.

To learn more about the philosophy read Tony Wagner “The Global Achievement Gap” and “Creating Innovators”.





Kwaliteit bij Harvard en MIT; Studentenraadsfractie lijst Beta was op studiereis

Afgelopen Juli ging de studentenraadsfractie Lijst Beta op bezoek bij Harvard en MIT om daar te bekijken wat de TU Delft kan leren van de manier waarop beide top universiteiten innoveren in het onderwijs.

Natuurlijk hadden wij hoge verwachtingen van wat we allemaal gingen zien en horen. Boston was voor ons de heilige graal. De stad met de twee beste universiteiten ter wereld moest ons van al onze problemen verlossen. Ieder antwoord lag in Boston als wij maar de juiste vraag wisten te formuleren.

Van studenten wisten we dat de onderwijsevaluaties aan de TU Delft niet altijd tot de gewenste verbeteringen leiden en van docenten wisten we dat ze niet altijd wisten wat ze met vakevaluaties aanmoesten en wij hoopten het antwoord in Boston te vinden.

Aangekomen in Bosten werden we meteen rondgeleid door een lid van de studentenraad van Harvard. Hij toonde ons de mooie gebouwen en had een geweldig archief aan feitjes in zijn achterhoofd. Zo wist hij te vertellen dat Harvard het een probleem vond dat de Harvard Busines School aan de andere kant van de rivier lag dan de andere Harvard faculteiten. Een brainstorm werd gehouden om een oplossing voor het probleem te vinden en één van de oplossingen die verder uitgewerkt werd was om de Charles River (bijna 100 meter breed, dwars door de stad) om Boston heen te verplaatsen. ‘Who would think of something stupid like that? Harvard does.’ De universiteit heeft een omzet van 40 miljard per jaar (!) voor slechts 20.000 studenten. Hier moest het onderwijs toch perfect geregeld zijn?!

Bij MIT spraken we onze eerste professor over de quality control binnen MIT. Hij vertelde ons dat kwaliteit bijna niet te meten is. Kwaliteit moet je voelen. Je hoort van de studenten of ze het vak goed vinden en je hoort van ze wat ze goed of niet goed vinden.

Nog twee docenten volgde, één van Harvard en één van MIT. Bij beiden was het verhaal hetzelfde. Kwaliteit moet je niet meten, kwaliteit met je ervaren. Je moet voelen wat je studenten ervaren.

Voor ons was dit een cultuur shock. In ons raadsjaar zijn wij er steeds vanuit gegaan dat kwaliteit gemeten moet worden. OC Focus vertelt dat je kwaliteit moet meten en de meeste boeken over innovatie zeggen dat je kwaliteit moet meten en toch zeggen de docenten van de twee top universiteiten, hoewel statistisch niet helemaal significant, dat je kwaliteit moet voelen. Is dit een briljant nieuw inzicht van Harvard en MIT?

Eindelijk kwam onze afspraak met Janet Rankin, de vrouw die bij MIT verantwoordelijk is voor de kwaliteitscontrole, en we vroegen haar welk briljant nieuw inzicht haar docenten hadden. Ze was niet blij met die informatie en haar reactie was ongeveer in de bewoording: “Wat?! Waar halen ze die onzin vandaan? Natuurlijk moet je kwaliteit meten!”

Later spraken we met Eric Mazur, een Harvard professor die al jaren probeert de onderwijskwaliteit bij Harvard en op andere universiteiten te verbeteren. Hij verzuchte dat zelfs de beste onderzoekers hun academische vaardigheden verliezen als ze onderwijs geven. “Ze doen gewoon wat hun het beste lijkt zonder naar de wetenschap te kijken of ook maar kritische vragen te stellen over hun lesmethodes. We proberen het hier te verbeteren maar dat gaat langzaam. Babysteps at the time.”

Juist. Ons beeld van kwaliteitscontrole klopt weer. We hebben tijdens onze studiereis veel geleerd, vooral van Janet en Eric, maar misschien was de belangrijkste les wel dat top-universiteiten dezelfde problemen tegen komen als de TU Delft. Misschien is de TU Delft wel gewoon een top universiteit.

Met dank aan Thijs Durieux voor het schrijven van dit blog.

Online Onderwijs: een aantal vragen besproken

De TU Delft gaat een aantal volledige masteropleidingen zoveel mogelijk online aanbieden, waarmee een volwaardig ingenieursdiploma kan worden gehaald. Er lopen nu 3 pilots, bij masterprofiel ASCM (LR), Watermanagement (CitG) en Engineering & Policy Analysis (TBM). Tijdens de onderwijsdagen heb ik samen met Gillian Saunders-Smits, docent, en projectleider van de pilot online onderwijs bij LR, een sessie verzorgd over het project Distance & Online Education van de TU Delft. Tijdens de sessie wilden we uiteraard het publiek informeren over waar we in Delft mee bezig zijn, waarom we dat doen en hoe we dat doen, maar we wilden ook vooral input voor ons “work in progress”. Daarom hebben we aan het eind van de sessie 4 vragen gesteld waar de deelnemers in groepjes over hebben gesproken en belangrijke punten over op papier hebben gezet.  Deze input wil ik graag met jullie delen via dit blog. Continue reading

SURF Onderwijsdagen 2012 – De opbrengst

De highlights van dag 1: de keynote van Anka Mulder (gezien de twitter-reacties #owd12 was ik niet de enige) en UnCollege van Dale Stevens als alternatief voor een formele opleiding. Zie www.deonderwijsdagen.nl voor meer daarover. Continue reading

Compensatoir toetsen ter bevordering van studiesucces


In het adviesrapport
‘Koersen op Studiesucces’ geeft de Werkgroep Didactiek een aantal adviezen op
het gebied van toetsing. Eén daarvan is compensatoir toetsen, het advies
hierover luidt:

binnen een module wordt
compensatie mogelijk

tussen modules wordt compensatie
niet wenselijk geacht

de examencommissie vult de wijze
van compensatie in (bijvoorbeeld het stellen van een minimum aan een cijfer dat
gecompenseerd mag worden)

In reacties op de term
‘compensatoir toetsen’ wordt vaak gesproken over een mogelijke, dan wel
vermeend zekere, achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs, zoals
door de LSVb.


Compensatoir toetsen mag
dan een heet hangijzer in Delft zijn, in bijvoorbeeld Zürich is het volledig


Op 18 en 19 juni bracht
een delegatie van de TU Delft een bezoek aan ETH Zürich om te proberen te
achterhalen hoe het komt dat deze universiteit zo hoog scoort op studiesucces.
Gemiddeld doen ETH-studenten 5,5 jaar over een opleiding van officieel 4,5 jaar
(BSc + MSc) en dan volgt een groot deel van hen ook nog een stage waarvoor geen
ruimte is gereserveerd in het curriculum. Collega Toine Andernach en ikzelf
vertegenwoordigden OC Focus tijdens dit bezoek en wij waren met name
geïnteresseerd in de vraag of en zo ja hoe ETH Zürich toetsing inzet om
studiesucces te beïnvloeden.  


Wat bleek? In Zürich is
compensatoir toetsen de norm en wel op een manier die veel verder voert dan in
Delft wordt geadviseerd. Bij ETH Zürich werkt het als volgt:

Tentamens van kernvakken (d.w.z.
geen vaardigheden en projecten) worden gegroepeerd tot een tentamenblok.

Een tentamenblok bestaat uit
minimaal 2 tentamens. In de bachelor is er geen maximum aan het aantal
tentamens in een blok, in overige jaren is het maximum 20 EC.

Het gemiddelde cijfer voor het
blok moet minimaal een 4 zijn op een zespuntsschaal (dat is dus een 6,7 op een

Aan cijfers van afzonderlijke
tentamens wordt geen minimumeis gesteld.

Aan ieder tentamen wordt een
wegingsfactor toegekend gerelateerd aan het aantal EC.

Studenten slagen of zakken voor
het blok als geheel. Wanneer zij zakken, moeten zij alle tentamens van het hele
blok opnieuw doen, niet enkel de tentamens waarvoor zij gezakt zijn.


In hoeverre dit het
studiesucces beïnvloedt is uiteraard moeilijk te zeggen, er zijn immers nog
zoveel andere factoren die een rol spelen. De kwaliteit lijkt er echter niet onder
te lijden. ETH Zürich prijkt in de hoogste regionen van alle university


Het duurde een tijdje voor
we het concept van de tentamenblokken doorhadden. Komt dat misschien doordat
het idee van compensatoir toetsen tegenintuïtief is zoals Janke Cohen Schotanus
stelt? Cohen Schotanus is hoogleraar onderzoek van onderwijs in de medische
wetenschap en stelde in haar oratie:


De meest effectieve
rendementsverhogende maatregelen zijn niet duur, maar ook tegenintuïtief. En
daarom hebben docenten en bestuurders er vaak moeite mee, ook al zijn de
maatregelen bewezen effectief. Een voldoende op het ene vak compenseren met een
hoger cijfer op een ander tentamen zorgt bijvoorbeeld dat studenten sneller
slagen en levert op lange termijn geen kennisachterstand op. Maar docenten
hebben die compensatie liever niet”, illustreert Cohen-Schotanus. “Het is
daarom voor de kwaliteit van onderwijs van belang dat de komende jaren ook
gewerkt wordt aan de grenzen van het intuïtieve weten.”


Meer weten? Reserveer
alvast 30 oktober tussen 13.00 en 16.00 in je agenda voor een themamiddag over
compensatoir toetsen met Janke Cohen Schotanus.


Margie Grob, OC Focus



Studiesucces – de vrijblijvendheid voorbij terugblik VSNU Symposium


Op woensdag
13 juni organiseerde de VSNU het symposium
‘Studiesucces, de vrijblijvendheid voorbij’. De toon is duidelijk en niet onbekend – de
rendementen moeten omhoog. We worden getrakteerd op verschillende statistieken
en zo in het gezelschap van onze peers en collega’s bungelen wij als TU Delft
overal duidelijk onderaan. De technische universiteiten hebben het zwaar wordt
meerdere malen geconstateerd. De urgentie is glashelder.


Sijbolt Noorda, voorzitter van de VSNU, heeft een duidelijk doel voor ogen. ‘Wij moeten
scherp en geactiveerd blijven, zo niet, dan vallen we in een gewenningsmodus en
dan mogen we toch zeker niet verbaasd zijn wanneer onze deelnemers dit ook
doen?’ Van elkaar leren en elkaar scherp houden dus. Het belooft een leerzame
en activerende dag te worden.

onderwijsveranderingsparadigma’s passeren de revue die de huidige onderwijs
paradigma’s over studiesucces in context plaatsen
. Henk Schmidt, rector magnificus EUR, beschrijft de verbetering die we in de jaren 80 op
persoonlijk niveau zochten. ‘Meer aandacht voor de didactische en pedagogische
ontwikkeling en het gebruik van multimedia voor de docent en de focus op
studievaardigheden bij de student.’ Gedurende de jaren 90 richten we ons op de
structuur van curricula. Geen concurrerende vakken meer, de studeerbaarheid
moest omhoog. Klinkt bekend?

Anno 2010 is
de focus op Nominaal is Normaal (Eur). Geen herkansingen meer voor de student, tenzij
potentie tot slagen is aangetoond. En om de studeerbaarheid te verhogen
compensatoir toetsen.

De keynote
van dit symposium, verzorgd door
Johan Jeuring (UU), legt de focus op excellent docentschap in de vorm van Teaching Fellowships.
Positieve effecten op studiesucces liggen voornamelijk in de docent-student
relatie. Het leren moet meer door de ogen van de student bekeken worden om dit te
optimaliseren. Toetsing, het sturen van het gedrag van studenten, en feedback,
op tijd, inhoudelijk en met nut voor vervolg, worden benadrukt. Daarnaast
speelt vooral onderzoek naar het effect van onderwijs een belangrijke rol bij
het koersen op studiesucces.

Tijdens de
workshoprondes is het onze beurt en delen we de plannen om ICT een structurele
plek te geven in ons onderwijs aan de TU Delft. Op zoek naar nieuwe werkwijzen
van docenten, meer studieverantwoordelijkheid voor studenten, en effectief
gebruik maken van de contacttijd, proberen wij invulling te geven aan de
aanbevelingen van de werkgroep didactiek met behulp van de tender
‘Blended learning’. Het doel is ICT in te zetten voor activerend onderwijs
en inmiddels hebben we het eerste werkpakket opgeleverd;
de reference guide, om docenten te ondersteunen bij de afweging op welke
wijze ICTO effectief kan worden ingezet. Neem af en toe een kijkje, het is een
levend document! De zaal is enthousiast over onze plannen en delen de
uitdagingen waar we voor staan. Een inspirerende bijeenkomst waarin we elkaar
scherp houden, passend bij de opdracht van de dag.

Suzanne Schut

Onderwijsadviseur TBM 

Software programma’s voor dynamisch Onderwijs


Recentelijk was ik bij het Netwerk Toetsen WO te gast bij de TUE. Gedurende de dag hadden we een interessant uitstapje naar een presentatie over SMARTBOARDS.  De TUE gaat in 28 zalen die gebruikt worden voor de bachelor opleidingen Smartboards ophangen. Het argument is dat een smartboard net zo duur is als een laptop en een beamer en een grotere functionaliteit heeft.

In dit kader werden een aantal software programma’s genoemd die ingezet kunnen worden ten behoeve van de optimalisatie van het gebruik van Smartboards. Het interessante is dat niet al deze programma’s per se gebruikt hoeven worden met een Smartboard maar ook ingezet kunnen worden in een ppt met online verbinding.

Zo is bestaat het social software pakket MentiMeter Voting system  http://mentimeter.com/ . Een online programma waarbij je iedereen die online kan in het college via smartphone, ipad, notebook e.d. kan laten stemmen over een vraag. Het voordeel is dat je geen stemkastjes nodig hebt, het nadeel is misschien dat je geen archief functie hebt. Stemmen voorbij dan is je vraag ook weer weg.

Voor formatieve toetsing is Turning Point met stemkastjes toch handiger.

Een ander programma is Doceri http://doceri.com/  dat de mogelijkheid geeft op afstand je software programma te sturen. WAt heb je er aan. Je kunt guestlectures op afstand inzetten in je onderwijs, zonder dat daar een duur vliegtuig ticket voor nodig is. De flatworld concept.

Zo waren er nog een aantal programma’s die op een later tijdstip besproken worden. Chunking noemen we dat, dan blijft de informatie beter hangen. Tot spoedig,

Renate Klaassen


© 2011 TU Delft